Gepubliceerde Artikelen

National Geographic Traveler, Maart 2012

Aotearoa - Het Nieuw-Zeeland van de Maori

Tekst: Aart Aarsbergen

Er hangt een muffe lucht van zwavel. ‘Het water is goed voor je botten, goed tegen artrose, botontkalking en reuma,’ zegt Hone Mihaka, die ons naar Ngawha Hot Springs heeft gebracht. We zitten met hem in een van de acht thermale baden. Het is winter en het regent, maar het water is heerlijk warm. Hone toont ons zijn moko, zoals de Maori hun tatoeages noemen. Hone is chief van de Ngati Hine Ira, een van de Maoristammen uit het noorden van Nieuw-Zeeland. Op zijn lijf is de identiteit van zijn stam en zijn eigen status in zwarte, gracieuze lijnen vastgelegd.

‘De tekening hier op mijn borst is Lake Omapere,’ vertelt Hone. ‘Het is een heilig meer voor onze stam. Het meer wordt gevoed door onderaardse bronnen en water uit de oost- en westzijde van Nieuw-Zeeland. In het westen naar de Hokianga Harbour en in het oosten naar de Bay of Islands. Het meer is de bron van ons bestaan, zoals het hart dat eronder klopt de bron is van mijn leven.’ Hone (49) is een trotse Maori die graag de verhalen van zijn iwi of stam vertelt aan geïnteresseerde bezoekers. Hij heeft hiervan zijn beroep gemaakt. ‘Ik heb geen vast programma voor zulke dagen,’ zegt hij. ‘Ik vertel over leven en cultuur van de Maori, afhankelijk van de interesse van mijn gasten.’ Hone benadrukt dat wij geen klanten zijn, maar gasten. ‘Ik nodig jullie uit als gasten bij mijn stam te komen, ik laat niet iedereen zomaar toe.’ Hij koestert de Maoricultuur en geeft vaak af op de Engelsen, die Nieuw-Zeeland naar zijn opvatting tegen de afspraken in hebben gekoloniseerd en geknecht. ‘Mijn stam had al ver voordat de Engelsen kwamen contacten overzee, door de superieure techniek van de Polynesische zeevaarders, die met hun kano’s sneller en beter konden manoeuvreren dan de Europeanen. Die konden met hun vierkante zeilen niet tegen de wind in varen,’ zegt hij triomfantelijk. ‘Met een zeevaarder als Abel Tasman hadden wij goede relaties,’ gaat hij verder. ‘Hij wilde de Bay of Islands Nieuw-Zeeland noemen, naar de streek waar hij vandaan kwam, en hij verbleef enige tijd bij onze stam.’ ‘Maar Abel Tasman, die in het Groningse Lutjegast is geboren, heeft toch nooit voet aan wal op Nieuw-Zeeland gezet?’ werp ik voorzichtig tegen. Lees meer

Reizen, Maart 2012

Rondreis Australië

Ooit was het noorden van West-Australië een afgelegen domein van Japanse parelduikers. Tegenwoordig wordt hier het paradijsgevoel gecultiveerd.

Broome Zonsondergang in Broome betekent op het terras van de Sunset Bar & Grill, met uitzicht op Cable Beach en de Indische Oceaan. Broome staat in Australië voor het aards paradijs: palmbomen, gouden stranden, stralende zon, de geur van frangipani en een ontspannen levenstempo. ‘Broome time’ is compleet als je een karavaan dromedarissen langs de kustlijn voorbij ziet trekken. Die zonsondergang heeft maar één nadeel: omdat Broome in de Australische tropen ligt, duurt hij slechts kort. Om zes uur is het stikdonker.

De mañana-atmosfeer van Broome heeft veel te maken met de geïsoleerde ligging van het stadje. Het toerisme is pas van vrij recente datum, voor die tijd moest het slaperige Broome het hebben van zijn parels. Het duiken naar parels begon in de tweede helft van de 19de eeuw een serieuze inkomstenbron te worden en is de belangrijkste reden dat Broome ontstond. Dat parelduiken werd overigens vooral door Japanners gedaan en was bepaald niet zonder gevaar. Een bevestiging daarvan krijgen we als we een bezoek brengen aan de Japanse Begraafplaats. De meeste zerken bevatten uitsluitend Japanse karakters. Een grote obelisk in het midden gedenkt een van de talrijke cyclonen die de streek in de loop der jaren hebben geteisterd, en die veel duikers het leven kostte. Lees meer

Going Down Under Magazine, Januari 2012

Duurzaam toerisme tegen wil en dank Toerisme kan de natuur redden, goed geld in het laatje brengen en kleine gemeenschappen in het zadel helpen. Duurzaam toerisme is hierbij het toverwoord. In deze tijden van economische tegenwind staan milieu en duurzaamheid echter onderaan de ladder. TravelEssence trekt zich niets aan van deze trend en ziet duurzaamheid als de kern van haar product. Een nadere kennismaking. TravelEssence zet in op kleinschaligheid en milieubewust reizen.

Nederlanders staan bekend om hun directheid. Zij zeggen direct waar het op staat en maken van hun hart geen moordkuil. Australiërs en Nieuw-Zeelanders zijn over het algemeen terughoudender. De geboren en getogen Kiwi Andrew Morten is daarop duidelijk een uitzondering. Als de 100% Pure New Zealand-campagne van Tourism New Zealand ter sprake komt, ontploft hij bijna. Nieuw-Zeeland is gezegend met een onwaarschijnlijk mooie natuur en een unieke Maoricultuur. Milieubeleid en duurzaam toerisme staan hoog in het vaandel van de Nieuw- Zeelandse overheid. Toch? Morten: “Tourism New Zealand heeft tegenwoordig vooral oog voor massamarkten als China, Korea en India. Nederland en België worden min of meer afgeschreven. En wat doen bijvoorbeeld de Chinezen? Lees meer: deel 1 & deel 2

Het Laatste Nieuws, 14/15 Januari 2012

Villa d’Arte, December 2011

No worries mate...South Australia & New South Wales

Lange zomers, schitterende stranden, unieke natuur, prijswinnende wijnen en veel festivals. New South Wales en South Australia mogen met recht droombestemmingen genoemd worden. Wat overblijft zijn dromen van meer, want van Australië krijg je nooit genoeg.

Copyright Villa d’Arte Magazine, Dec.2011, Paul Jeursen

Australië spreekt bij eenieder tot de verbeelding. De aantrekkingskracht van dit enorme continent komt niet enkel door de afstand, al speelt die zeker een rol. Maar van de unieke flora en fauna tot de leefbare steden, de mysterieuze Aboriginals en het aimabele accent van de bewoners: aan alle aspecten van Australië kleeft wel iets speciaals. Tel daarbij de immer montere Aussies op en dit land kan eigenlijk niet stuk, althans zo denk ik er voor mijn vertrek over. Nu kijken of het klopt The Festival State. Na een aangename tussenstop in Kuala Lumpur, landen we ’s ochtends vroeg in South Australia. In hoofdstad Adelaide om precies te zijn. Met een oppervlakte van 983.482 vierkante kilometer is dit de derde grootste staat van het land en Adelaide, met zo’n 1,2 miljoen inwoners, is ’s lands vijfde grootste stad. En men houdt hier van een feestje,’ valt onze gids en Adelaidekenner Bob Latimer meteen met de deur in huis. ‘Er is altijd wel een festival, getuige ook de bijnaam “The Festival State”.’ Lees meer

Reizen Magazine, December 2011

Fly-drive West-Australië: Goudzoekers & spookstadjes deel 1

Met dank aan de woestijn is Western Australia het meest geïsoleerde deel van down under. zodra je de grote stad uit bent, stap je frontier-land in. Dan is het goudzoekers, spookstadjes en wonderlijke natuurfenomenen wat de klok slaat. En voor de sexy skympies geldt: kijken mag, aankomen niet.

‘Kijk, daar ligt Carnac Island. Ooit bevond zich daar een walvisvaarderstation, maar dat kostte de Perth Whaling Company op den duur teveel personeelsleden. Er komen namelijk tigersnakes voor en dat is een van de giftigste slangensoorten ter wereld.’ Greg Nannup, van Aboriginal- én Europese afkomst, wandelt over het strand van Fremantle. Hij vertelt over zijn volk, de Wadjuk. ‘Wadjuk betekent: de bewakers van de verbinding tussen het land en de zee. Die verbinding is de Swan River, hier vlakbij. Wij noemen hem Derbal Yarrigan.’ Greg vertelt verder over geneeskrachtige planten, legt uit hoe je een kangoeroe of possum vangt en hoe je water kunt vinden midden in de bush. Al snel krijgt zijn verhaal een somberder toon. De Europese kolonisten komen ter sprake. Hij wijst naar een stip in zee: Rottnest Island. Ooit door een Nederlandse zeevaarder ‘ontdekt’ en tot ‘Rotte nest’ (‘rattennest’) gedoopt, omdat de sukkel de lokale knuffels, de quokka’s (een kruising tussen een marmot en een kleine kangoeroe) aanzag voor ratten van kattenformaat. In de 19de eeuw werd een Aboriginalgevangenis op het eiland gebouwd. Greg: ‘Er liggen bijna vierhonderd overleden gevangenen op het eiland begraven. Wij van de Wadjuk-stam gaan er niet graag heen.’ Lees meer

Ultimo Magazine, November/December 2011

Zinderend Zuid-Australie

Levendige steden, uitzonderlijke natuur en de outback in het groen; Zuid-Australië biedt een bijzonder boeiende staalkaart van wat onze tegenvoeters allemaal te bieden hebben. Meer zelfs, dit ultieme stukje down under staat garant voor een onvergetelijke droomreis.

Tekst en fotografie Jo Fransen (copyright; Jo Fransen, e-mail: jofransen@hotmail.com)

“Swimmers in”, schreeuwt de bootsman. In een wetsuit en met een duikbril op spring ik achteraan de catamaran in zee en laat mij afzakken aan een touw. Zo word ik, samen met een dozijn lotgenoten, voort getrokken als een gevangen vis spartelend aan de lijn. Midden achter de boot, diep tussen de twee lijnen toeristen, pulseert een elektrische kabel anti-haai frequenties. Geen overbodige luxe, want ik ben niet zeker wat er precies onder die snel naderende vin zit. Langs mij schiet een grijze schim voorbij, en dan nog een, en nog een. Eindelijk, na enkele tevergeefse pogingen,laten ze zich zien. Maar de zee is woelig en wat een initiatie “swimming with dolfins” zou moeten zijn, lijkt eerder een stoomcursus “drowning with dolfins” te worden. Niettemin springen we, telkens dolfijnen zich rond de boot laten zien, enthousiast overboord en houden ons vast aan de lijn. Bestaat er een betere manier om de jetlag te bestrijden dan een dolfijnsafari vroeg in de ochtend voor de kust van Adelaide, de hoofdstad van Zuid-Australië? Lees meer

Knack weekend, Oktober 2011

Sydney - Tussen bergen en oceaan kangoeroes, dolfijnen of een trendy nachtleven. Het australische Sydney biedt alle ingrediënten voor een kosmopolitische citytrip. Vlakbij vindt de verwende reiziger in de Blue Mountains en aan den eindloze kust eco-logies op hoog niveau.

Tekst en fotografie Jo Fransen (copyright; Jo Fransen, e-mail: jofransen@hotmail.com)

Of ik even wil blazen ? Het is amper acht uur in de ochtend maar de alcoholcontrole komt niet onverwacht. Ik draag een overall, een helm en een veiligheidsharnas. Wie zich aan een beklimming van de Sydney Harbour Bridge waagt, krijgt te maken met een Angelsaksische degelijkheid die aansprakelijkheidsadvocaten buitenspel zet. „No worries”, verzekert mijn gids. „Je kunt niet van de brug tuimelen, zelfs niet als je het zou willen.” Van begin tot einde gezekerd aan een stalen kabel beklimmen we de metalen trappen langs de monumentale pylonen tot aan de voet van de boog. Nu begint de expeditie, een wandeling over de brugboog, een van de populairste excursies van deze stad. Op het hoogste punt, 134 meter boven zeeniveau, waait het hard. Maar ons achtkoppige gezelschap heeft slechts aandacht voor het mooie panorama. Onder ons raast de ochtendspits, zes rijstroken, twee spoorlijnen, een fietspad. Aan mijn voeten ligt het Opera House, misschien wel het beste voorbeeld van citymarketing door expressionistische architectuur. De golvende daken verwijzen naar de maritieme roeping van deze zeearm. Plezierboten, ferry’s en een cruiseschip manoeuvreren door de haven, een ideale natuurlijke vaargeul aan de andere kant van de wereld voor de vele toevluchtzoekers.Ik stel mij stoomboten voor, gevuld met immigranten op de vlucht voor de Grote Depressie, toen deze stalen brugconstructie in de steigers stond. Van gevangeniseiland naar beloofde land, van werkgelegenheidsproject tot multiculturele metropool. Ook in de huidige economische crisis lijkt het land een eigen koers te varen, zoals de waarde van de Australische dollar bewijst. Lees meer

Salt Magazine, September / Oktober 2011

Maoris op weg naar volwassenheid Maoris op weg naar volwassenheid.

Lichaamstaal Over de rituelen van de Nieuw-Zeelandse Maori’s zou je boeken vol kunnen schrijven. Het meest opvallende ritueel is de Ta moko, tatoeages die door mannen meestal in het gezicht (dit gebeurt nog zelden), op de billen en op de dijen worden gedragen. Omdat het aanbrengen van een traditionele moko vroeger erg pijnlijk was – ingewikkelde symbolen werden niet door middel van naalden, maar door krassen aangebracht – was het voor jonge Maori’s een belangrijk overgangsritueel naar volwassenheid. Vrouwen dragen ook moko’s, maar dan vaak op hun lippen en kin. Een ander ekend Maori ritueel is de ‘hongi’; een traditionele groet waarbij neuzen, en soms voorhoofden, tegen elkaar worden gedrukt.

Maori’s geloven dat je hiermee je levensadem met een ander uitwisselt en dat je zo verantwoordelijk voor elkaar wordt. Net zoals veel inheemse volkeren hebben ook Maori een zeer sterke band met ‘Papatuanuku’ (Moeder Aarde). Ze beschouwen land, aarde en water als ‘taonga’ (schatten) en zien zichzelf als ‘kaitiaki’ (schatbewakers).

In het spoor Als je bovenstaande en nog veel meer Maori rituelen echt van dichtbij wilt ondergaan, dan is Te Urewera Treks een aanrader. Deze organisatie doet er onder leiding van Joe Doherty (van de Ngai stam) alles aan om het oorspronkelijke Urewera regenwoud weer in volle glorie te herstellen. Tijdens een meerdaagse wandeltocht plant je samen met hem op ceremoniële wijze nieuwe bomen en vertelt hij je alles over zijn rol als schatbewaarder. Boeken kun je via travelessence.nl

De Morgen, 32 maart 2011

Geen kangoeroes maar kiwi’s, geen Aboriginals maar Maori’s, geen outback maar ontzettend veel variatie.

Nieuw- Zeeland is de groene long down-under. Wat maakt een reis met TravelEssence zo anders? Barendregt: “Al onze reizen zijn op maat gemaakt, daarbij staan de interesses van onze reizigers cen- traal. Nieuw-Zeeland moet je erva- ren. Daarom kiezen we voor klein- schalige accommodatie en voor activiteiten waarbij je contact hebt met de lokale bevolking.” Lees meer

Villa d Arte, december/januari 2010/2011

Nieuw-Zeeland. Groen, groots & grandioos!

Imponerende bergketens, frisgroene regenwouden, kolkende rivieren, mistige fjorden, actieve vulkanen en dampende geisers. Met meer dan 15.000 kilometer kustlijn, 600 wijngaarden,verrassend veel cultuur en nog meer landschapsschoon is Nieuw-Zeeland werkelijk een droombestemming. Ook ecologie speelt een rol. “Klopt, we kiezen onze logies op basis van hun groene label. Lees meer

Miljonair, december 2010

Een avontuurlijke onderneming

CO2, files, geluidsoverlast, vervuiling: in Nieuw-Zeeland hebben ze daar geen last van. Daar vindt u de aarde zoals die bedoeld was: met gletsjers, regenwouden, stranden, fjorden en vulkanen. Miljonair op avonturenreis aan de andere kant van de wereld. “Noem het luxe zonder blingbling.”

Zet je schoenen naast je bed, zodat je er zo in kunt stappen – in geval van”, adviseert Madeleine, de uitbaatster van The Oaks Historic Homestead. “En op je nachtkastje vind je een zaklamp.” In september vond in Christchurch een flinke aardbeving plaats. Sindsdien zijn er veertienhonderd naschokken geweest. De avond dat wij landden, tikte de schaal van Richter nog 5,2 aan. Maar de lodge waar wij de nacht doorbrengen, is earthquake proof, zo verzekert Madeleine: “Want hij is van hout.” Dat ik moeilijk de slaap kan vatten, heeft niet alleen met mijn jetlag te maken: ik lig te wachten op het schokken der aarde – een verschijnsel dat hier net zo gewoon is als een hagelbui bij ons. Maar uiteindelijk krijgt de slaap toch vat op mij. Vroeg in de ochtend schrik ik wakker: een hond springt op mijn bed. Tenminste, zo voelt het. Maar er ís helemaal geen hond... Het avontuur is begonnen. En dat krijgt een vervolg in Kaikoura, een dorpje aan de oostkust van het Zuidereiland, op twee uur rijden van Christchurch. Een rit door heuvelachtig landschap vol bloesem en dartelende lammeren (het is lente in Nieuw-Zeeland), met op de achtergrond scherpgerande bergpieken, die mij doen denken aan het gebit van een volwassen mannetjeshaai.

Columbus, august 2010

Het Land van de Lange Witte Wolk

Nieuw-Zeeland, dat ontstond door vulkanische activiteit, is een relatief jong land. Ruim duizend jaar geleden — het exacte moment is onbekend — vestigden de eerste Polynesiërs zich er. Deze Maori noemden het nieuwe land Aotearoa. Lees meer over de reiservaringen van de Columbus reisreporter tijdens haar reis door Nieuw Zeeland.